DİVAN ŞİİRİ NAZIM BİÇİMLERİ
Tuyuğ
Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı bir türdür. Şekil olarak rübaiye benzer. Tek dörtlüktür, aaxa kafiye düzeni vardır.
Halk edebiyatındaki mani ve İran edebiyatındaki rübainin etkisiyle oluşmuş denebilir. Aruzun sadece fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılır. Ayrıca 11'li hece ölçüsüne de çoğu zaman uyduğundan şairlerimizce hoş bulunmuş olabilir. Rübaiden sadece ölçüsü yönüyle ayrılır. Bazı tuyuglarda dört dize de kafiyeli olabilir.
Uyak şeması genellikle aaxa şeklindedir. Ancak aaaa şeklinde uyaklanan tuyuğlar da vardır.
1.Divan şiirine Türklerin kazandırdığı nazım biçimidir.
2.Rubailerde işlenen konular tuyuğda da işenir.
3. Az sözle çok şey anlatılmaya çalışılır. Yoğun şiirlerdir.
4. En öenmli temsilcisi Kadı Burhaneddin'dir. Ayrıca Nesimi de tuyuğ örneklerini bolca vermiştir.
5. Kafiye düzeni aaaxa veya aaaa şeklindedir.
Örnekler:
Özünü eşşeyh gören serdâr olur
Enelhak davâ kılan berdâr olur
Er oldur, Hak yoluna baş oynaya
Döşekte ölen yiğit murdâr olur
Kadı Burhaneddin
Ey tabib-i hâzik-i nâzik-mizaç
Sen bilürsün hasta gönlüme ilaç
Ey gönül ile sana kul olmuşem
Şive ile naz ile ne ihtiyaç
Nesimî
Bîvefâ dünyâdan usandı gönül
Yoh dedi dünyayı yoh sandı gönül
Düştü aşkın oduna yandı gönül
Vahdetin kand âbına bandı gönül
Nesimî
Dîlberin işi itâb u nâz olur
Çeşmi cadû, gamzesi gammâz olur
Ey gönül sabret, tahammül kıl ana
Yâre erişmek işi az az olur
Kadı Burhaneddin
Divan Edebiyatı
Divan Şiiri
Divan Nesri
