HALK ŞAİRLERİ
Salacıoğlu
18. yüzyılda Girit'te doğmuş ve
yaşamış bir Türk tasavvuf şairidir. Salacızade ve Salacıdedeoğlu mahlaslarını
da kullanmıştır. Tam adı Salacıoğlu Mustafa Celveti veya Giritli Salacıoğlu
Mustafa Celveti, bazen şeyh ünvanı ile de geçer. Bir divanı ve iki mesnevisi
bulunmaktadır.
Hayatı hakkında çok az şey bilinmektedir. Babası Şeyh Ahmed Efendi'nin ölüm
yılı olan 1756'dan bir süre önce Hanya'da doğmuş, son şiirlerinin tarih
düştüğü 1825'den bir süre sonra Kandiye'de ölmüştür. Çok seyahat ettiği,
İstanbul'da Üsküdarlı Haşim Baba'nın meclisinde bulunduğu şiirlerinden
bilinmektedir. Ebced hesabı ile yazılmış şiirleri de bulunmaktadır.
Salacıoğlu Mustafa, Celvetiyye mensubu bir aşk ve gönül adamıdır. 18. yüzyılın
ikinci yarısında aynı adada vefat etmiştir. O, üsküdarlı Haşim Baba tarafından
yetiştirilmiş bir sufidir.
Divan'ı çoşkun bir şairin gönül dünyasının ürünüdür. şair, şiirlerinde,
tassavufi hal ve makamları yeni kavramlarla işlemeye, özgün teşbih ve
mecazlarla anlatmaya çalışmış ve bu yönde yeni ifadelere imza atmıştır. Bu
tavrıyla o, üstadı Üsküdarlı haşim Baba'ya benzer. Bir vahdet-i vücûd ehli
olan Salacıoğlu, fikren ve micazen İbn Arabi'nin şiirlerindeki eda ve
ifadesiyle Yunus Emre, Niyazı-i Mısrî, Sezayi-i Gülşeni'nin izinden gider.
İrîdî Hanyavîyem ben
Salacıoğlu’dur nâmım
Seyâhat ehliyem bir yerde yok temkîn ü ârâmım
Vücûdum Ka’besine bir erin avniyle yol buldum
Egerçi hacc-ı beyt etdim velî eskitdim ihrâmım
Şarâb-ı vahdetin yek cur’asın nûş eyledim bir dem
İçinde mest olup hâlâ o keyfiyyetle sersâmım
Kurulmuş bezm-i aşk câm-ı mahabbet devr eder bir bir
Demem gel iç bu demden sûfî yokdur sana ibrâmım
Ne tâ’at ne ibâdet kaldı oldum kâfir-i mutlak
O dostun aşkı yağma kıldı zühdüm dînim îmânım
Safâlar vaktidir arz-ı cemâl etdim dem-i nevrûz
Bi-hamdi’llâh irişdi izzet ü rif’atle bayrâmım