ANLATIM
Sözlü Anlatım (Konuşma) Türleri
Konuşmanın yaşamda önemli bir yeri vardır. Yaşamda birçok nedenle birçok yerde konuşulmaktadır. Yapılan araştırmalarda insanların zamanının büyük bir bölümünü konuşarak geçirdikleri ortaya konulmuştur. Sıradan bir günün sonunda en çok yapılan eylemin ne olduğu düşünülürse, konuşma eyleminin ilk sırayı aldığı görülecektir. Bu durum, genellikle bütün insanlar için kabul edilebilir bir gerçektir. Yaşamda bu kadar yer tutan konuşma acaba hangi durumlarda karşımıza çıkmaktadır?
Konuşmanın yapıldığı yer, kişi, zaman, konuşmanın içeriği konuşmanın biçimini oluşturacaktır. Konuşma türlerininin neler olduğunu bilmek nasıl konuşulması gerektiği konusuna da açıklık getirecektir.
Konuşma Türleri
Burada belirtilen konuşma türleri artırılabilir ve değişik biçimlerde bölümlenebilir. Konuşmayı oluşturan durumlar çok olduğu için konuşma türleri de çoktur. Burada belli başlı konuşma türlerine değinilecektir. Konuşmaları türlere ayırmak konunun anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Belirtilen türlerin bazıları birbirleriyle kesişebilir, bunları kesin çizgilerle birbirinden ayırmak olası değildir.
Hazırlıksız konuşmalar, konuşma öncesi bir hazırlık yapmayı gerektirmez. Hazırlık gerektirmeyen bu tür konuşmalara gelişi güzel veya günlük konuşmalar denir. Günlük yaşamda yapılan bütün konuşmalar bu kümenin içinde değerlendirilir.Bu tür konuşmaları yaparken kısa cümleler kurmalı, açık ve anlaşılır bir dil kullanılmalıdır. Başlıca hazırlıksız konuşma türleri şunlardır:
Günlük Konuşmalar
Söyleşi
Tanışma - Tanıştırma
Soru Sorma ve Soruya Karşılık Verme
Özür Dileme
Telefonda Konuşma
Görüşme
Hazırlıklı konuşmalar, konuşma öncesi bir hazırlık gerektirmektedir. Bir araştırma sonucunda yapılan konuşmalardır. Bu tür konuşmalarda bilgi aktarımı günlük konuşmalara
oranla daha ön plandadır. Bu kümedeki konuşmalar tek kişilik ve küme konuşmaları (toplantılar) diye ikiye ayrılabilir. Hazırlıklı konuşmaların başlıcaları şunlardır:
1. Tek Kişilik Konuşmalar
Konferans
Söylev (Nutuk)
Demeç
Açış Konuşması
Bir Kişiyi Tanıtma
Kitap Tanıtma
2. Küme Konuşmaları (Toplantılar)
Açık Oturum (panel)
Kütle Tartışması (Forum)
Eytişme (münazara)
Sempozyum
Kurultay (Kongre)