LİSE 100 TEMEL ESER
Dostoyevski - Suç ve Ceza
1866'da yayınlanan ve Dünya klasikleri arasında yer alan Dostoyevski’nin Suç ve Ceza adlı romanı sosyal fenalıkların sebeplerini ortaya koyar ve fenalıkları yapanların cezalarını çekmesi gerektiğini anlatır. Pek çok bakımdan bir şaheser niteliğindedir.
Suç ve Ceza Kahramanları (Kişileri):
Rodion Romanoviç Raskolnikov (Rodion- Rodya): Romanın başkahramanıdır. Devamlı bir geçim kaynağı olmayan, Petersburg Üniversitesi’ndeki hukuk tahsilini de yarıda bırakan bir kişidir. Kendisini herkesten üstün görür. Aynı zamanda cömert, fazla heyecanlı, hisli, içinde çatışmalar yaşayan bir kişidir.
Pulcheia Alexandrovna Raskolnikov: Rodion’un annesidir. Kocasının az miktardaki emekli maaşıyla geçinen dul bir kadındır.
Avdotya Romanovna Raskolnikov (Dounia - Dunya): Rodion’un kız kardeşidir. Luzhin’le nişanlıdır. Zeki, neşeli bir kızdır.
Petroviç Luzhin: Kendi gayretiyle yetişmiş, gururlu bir kişidir. Yüksek bir memurdur. Dounia ile nişanlıdır.
Sonya Semyonovna Marmeladov (Sonia): Fakir bir ailenin ahlaklı, karakterli, dindar kızıdır. Şartlar onu düşük bir kadın yapar.
Arkadiy Ivanoviç Svidrîgailov: Dunya’nın patronudur. Riyakâr, hırslı, arzularının esiri olan menfi bir adamdır.
Maria Petravno Svidrigailov: Arkadiy’in ölen eşidir.
Dimitri Prokofiç Marmeladov: İşsiz kalmış, ayyaş, mazoşist bir memurdur.
Katerina Ivanovna Marmeladov: Dimitri’Nin sinirli, çabucak kızan, veremli karısıdır. Bir zamanlar sahip olduğu sosyal mevkileri kaybetmenin ıstırabı içerisindedir.
Polenka, Lida ve Koyla: Katerine Ivanovna’nın çocuklarıdır.
Aloyna Ivanovna: Yaşlı, tefeci bir kadındır.
Lizaveta Ivanovna: Alonya Ivanoiç’in dindar ve basit fikirli üvey kız kardeşidir.
Porfili Petroviç: Psikolojiye düşkün bir dedektiftir.
Zametov: Polis karakolundaki başkatiptir.
Nikodim Fomiç: Bölge polis şefi; “Patlayıcı Dedektif” lakabı ile anılır.
Lebetzniakov: Kuzhin’in bir arkadaşıdır. Boş kafalı bir liberaldir.
Amolia Ivanovna Lippeweçsel: Mermaladovların kavgacı Alman ev sahibesidir.
Kapernaumov: Sonia’nın ev sahibi olan terzidir.
Praskovya Pavlovna: Rodion’un ev sahihibidir.
Nastasya: Praskovya Pavlovna’nin hizmetçisidir.
Iha Peîoviç: Polis karakolunda katip yardımcısıdır.
Zossimov: Razumhin’in arkadaşı olan genç bir doktordur.
Natalya Yegorona: Prokovya Pavlovna’nın kızı; ölmüştür; Rodion’un önceki nişanlısıdır.
Koch ve Pslryakov: Alonya Ivanovna’nın öldürülmesini araştırarak ortaya çıkaranlardır.
Nikolai: Rodion’nun suçunu itiraf eden ressamdır.
Suç ve Ceza Özeti
Rodion 1860'larda Petesburg’da bir hukuk talebesidir. Fakat derslerine devam etmez. Rusya’ya Batıdan gelen bazı fikir akımlarından etkilenir. Bu akımlara göre, insanlar iki kısma ayrılır: Alelade sürü ve Sezar gibi kendi kanunlarını kendileri yapan yönetici ruhlar. Rodion, kendisini bu yönetici, üstün sınıfa dâhil etmek ister. Rodion, kafasında bu karışık düşüncelerle bocalarken üstün sınıftan olabilmek için insanların nefret ettiği, yaşlı tefeci bir kadın olan Alyona Ivanovna’yı öldürmeye karar verir. Rodion, bu kadını öldürünce ayrıca zengin olacak, onun malına sahip olacaktır. Kendi içinde yaşadığı iç muhasebelerinin ardından kadının evine gider ve onu balta ile öldürür. O anda, Alyona ile yaşayan masum üvey kız kardeşi de içeri girince onu da öldürmek zorunda kalır. Evden birkaç eşya alarak kaçar.
Rodion’un annesi düşkün, müşfik bir kadındır. Kız kardeşi de Svidrigailov adında birinin çocuklarına dadılık yapmaktadır. Svidrigailov, ona sarkıntılık edince işten ayrılır. Luzhin adında bir burjuva ile evlenmeye karar verir. Rodion, kardeşinin ona parasal ve mesleki anlamda destek olmak için ticari bir evlilik yaptığını anlar. Engel olmaya çalışır.
Rodion ara sıra Marmeladov’un kızı Sonya ile görüşmektedir. Aile, babanın ayyaşlığından dolayı çok yoksuldur. Sonya bu yüzden kötü bir hayata atılmak zorunda kalır. Babası ölünce, Rodion onlara parasal yardımda bulunur.
Rodion, bu hayat içinde öldürdüğü kadından dolayı vicdan azabından kurtulamamaktadır. Bir gün bir borç yüzünden karakola çağrıldığında bu azap ve korkuyu daha derinden duyar. Arkadaşı Razumihin’in odasında günlerce hasta yatar. Hatalığı sırasındaki sayıklamaları polis olan Porfıy Petroviç’i şüphelendirir.
Luzhin’le Dünya’nın evlenme töreni hazırlıkları başlamıştır. Rodion, eniştesi ile kavga edince, Luzhin, Dunya’yı kovar. Bu olaydan kısa bir süre sonra, Dünya ile Razumihin arasında bir aşk başlar.
Polis Porfiy Petroviç araştırmaları sonunda şüpheleri Rodion üzerinde yoğunlaşır. Onu tekrar sorguya çeker. Bu sorgulama sırasında aniden suçun işlendiği sırada binada bulunan Nikolai, karakola gelerek cinayeti üstlenir. Rodion, temize çıkmıştır görünürde. Fakat itirafa çok ihtiyacı vardır, suçunu Sonya’ya anlatır. Sonya, ahlaksız bir hayat yaşamak zorunda olmasına rağmen dindar bir kadındır. Suçunu itiraf etmesini nasihat eder. Polis Porfiy Petroviç de boyacının suçsuz olduğunu anlayıp Rodion’a aynı nasihatte bulunur. Boyacı, çok dindar biri olduğundan başkalarının günahlarının cezasını çekerek sevap işlediğini düşündüğü için suçu üslenmiştir. Bu arada, sırrı Svidrigailov da öğrenmiştir. Svidrigailov, Dunya’ya şantaj yapar. Kendisi ile birlikte olduğu takdirde Rodion’u ülke dışına kaçıracağını söyler. Dünya, ahlakını korumak için kendisini tabanca ile savunmak zorunda kalır ve Svidrigailov’u vurur. Svidrigailov, Dunya’ya asla sahip olamayacağını anlar ve İntihar eder.
Sonunda vicdan azabı Rodion’a suçunu itiraf ettirir. Sibirya’ya sürgün edilir. Sonya onun serbest kalacağı günü bekleyecektir. Rodion, yine de aşırı bir pişmanlık duymamaktadır. Fakat Sonya’nın sayesinde kendini dîne verebilecektir.
