İSLAMİYET ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI
DİVAN-I HİKMET'TEN SEÇMELER
her subh-dem nida kildi kulakımga
zikr ayt didi zikrin aytıp yördüm muna
ışksızlarnı kördüm irse yolda kaldı ol
sebebdin ışk dükkânın kurdum muna
Sabahları kulağıma nida geldi:
"Zikr et!" dedi, zikrini deyip yürüdüm işte,
aşksızları gördüm ise, yolda kaldı;
o sebebten aşk dükkânını kurdum işte.
on altımda barca ervah ülüş birdi
hay hay sizge mübarek dip âdem kildi
ferzendim dip boynum kuçup könglüm aldı
on yitimde türkistanda turdum muna
On altımda bütün ruhlar nasip verdi;
"Size mübarek olsun" diyerek Âdem geldi;
"Evlâdım!" deyip, boynuma sarılıp gönlümü aldı,
On yedimde Türkistan'da bulundum işte.
hoş gayibdin kulakımga ilham kildi
ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
barca büzürg yıghp manga inam birdi
ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Hoş gaipten kulağıma ilham geldi;
O sebebten Hakk'a sığınıp geldim işte.
Hep ulular yığılıp bana nimet verdi;
0 sebepten Hakk'a sığınıp geldim işte.
min yigirme iki yaşda fena boldum
merhem bolup çm derdlikke deva boldum
yalgan âşık çm âşıkka güvâh boldum
sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Ben yirmi iki yaşta fâni oldum;
merhem olup gerçek dertliye deva oldum;
sahte âşığa, gerçek âşığa tanık oldum;
0 sebepten Hakk'a sığınıp geldim işte.
eyâ dostlar yaşım yitti yigirme üç
yalgan dava tâatlarım barçası pûç
kıyamet kün ne kılgay min bürehne lûç
sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Eyâ dostlar, erdi yirmi üçe yaşım;
dâvam yalan, tamamı boş tâatlarım;
kıyamet günü ben çıplak, şaşı ne yapayım?
0 sebepten Hakk'a sığınıp geldim işte.
min yigirme törtke kirdim hakdın yırak
âhiretka barur bolsam kanı yarak
ölgenimde yıghp urung yüz ming tayak
sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Ben yirmi dört yaşa girdim,
Hak'tan uzak; âhirete varır olsam, hani hazırlık?
Öldüğümde toplanıp vurup yüz bin dayak;
0 sebepten Hakk'a sığınıp geldim işte.
cenâzemni arkasıdm taşlar atmg
ayakımdan tutup südrep gûrge ilting
hakka kulluk kılmadmg dip yançıp tiping
0l sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Cenazemin arkasından taşlar atın;
ayağımdan sürüyerek mezara iletin;
"Hakk'a kulluk kılmadım" diyip döğüp tepin;
o sebebten Hakk'a sığınıp geldim işte.
yazuk bilen yaşım yitti yigirme biş
sübhân igem zikr örgetip kögsümni tiş
kögsümdeki girihlerim sin özüng yiş
ol sebebdin hakka sıgnıp kildim muna
Günah ile yaşım oldu yirmi beş;
sübhan Rabb'im, zikr öğretip göğsümü deş;
göğsümdeki düğümleri sen kendin çöz;
0 sebepten Hakk'a sığınıp geldim işte.
ol kadirim kudret birlen nazar kıldı
hurrem bolup yir astığa kirdim muna
ğarîb bendeng bu dünyâdın güzer kıldı
mahrem bolup yir astığa kirdim muna
Kadir Rabb'im kudret ile nazar kıldı;
mutlu olup yer altına girdim işte.
Garip kulun bu dünyadan göçüp gitti;
mahrem olup yer altına girdim işte.
zâkir bolup şâkir bolup haknı taptım
dünyâ ukbâ haram kılıp yançıp tiftim
şeydâ bolup rüsvâ bolup candın öttim
bî-gam bolup yir astığa kirdim muna
Zâkir olup, şâkir olup Hakk'ı buldum;
dünya, ahret haram kılıp ezip teptim;
divane olup, rüsva olup candan geçtim;
gamsız olup yer altına girdim işte.
şömluğumdm tağ u taşlar sögti mini
fasîh tilde sögüp aydı filing kanı
âşık bolsang evvel barıp haknı tanı
merhem bolup yir astığa kirdim muna
Şomluğumdan dağlar, taşlar söğdü beni;
açık dille söğüp dedi: Filin hani?
Âşık olsan, önce varıp Hakk'ı tanı!
Merhem olup yer altına girdim işte.
sizni bizni hak yarattı tâat üçün
ey bü'1-acep içmek yimek rahat üçün
kâlü belâ didi ruhum mihnet üçün
edhem bolup yir astığa kirdim muna
Sizi, bizi Hak yarattı tâat için;
ey acayip, içmek, yemek, rahat için;
"Kalû belâ" dedi ruhum mihnet için;
Edhem olup yer altına girdim işte.
nefsim mini köp yürürtti hakka bakmay
kiçe kündüz bî-ğam yördüm yaşım akmay
hây u heves mâ vü menlik otka yakmay
pür-ğam bolup yir astığa kirdim muna
Nefsim beni çok koşturdu, Hakk'a bakmadan;
gece gündüz gamsız yürüdüm, yaşım akmadan;
hevesleri, benlik dâvasını ateşe yakmadan;
gamla dolup yer altına girdim işte.
kulnı korsem hizmet kılıp kuh boldum
tofrak-sıfat yol üstide yoh boldum
âşıklarnı köyüp öçken küli boldum
hemdem bolup yir astığa kirdim muna
Bir kul görsem, hizmet kılıp kulu oldum;
toprak gibi yol üstünde yolu oldum;
âşıkların yanıp sönen külü oldum;
hemdem olup yer altına girdim işte.
candın kiçip mihnet tarttım benden didi
kanlar yutup allâh didim rahm eyledi
dûzeh içre bolmasun dip gamım yidi
hurrem bolıp yir astığa kirdim muna
Candan geçip mihnet ettim, kulum dedi;
kanlar yutup "Allah!" dedim, rahm eyledi;
cehennemde olmasın deyip tasalandı;
mutlu olup yer altına girdim işte.