Âşık tarzı halk şiirinin en uzun nazım biçimi destandır. 4 dizeli bentlerden oluşur. Başka bir deyişle dörtlüklerden oluşur. Kimi destanlarda dörtlük sayısı yüzü geçer. Destanlar genellikle hece ölçüsünün 11'li kalıbıyla yazılırlar. 8'li kalıpla yazılan destanlar da vardır.

Uyak düzeni; baba-ccca-ddda-eeea şeklindedir. İlk dörtlük xaxa şeklinde de olabilir.

Destanın son dörtlüğünde şair, mahlasını söyler. Destanlar ezberlenmesi kolay olsun diye zincirleme olarak yazılır.

Destanları konu bakımından şöyle sınıflandırabilir:

               BOSNA DESTANI

               Bosnalı der behey devletlü vezir

               Nemse kralının kasdı bizedir

               Duydu Bosna akerinni geldiğin

               Şüpheniz olmasın fırsat gözetir

               ....

                                               Âşık Ahmet

               Sana derim sana söngün Erzincan

               Hani eyvan köşkün şirli otağın

               Aldın kucağına nice yüz bin can

               İnsan körhânesi taşın toprağın

               Ne civanları eyledin türâb

               Bülbülün yerinde çağırır gurâb

               Çarşın pazarların hep olmuş harâb

               Solmuş gazel dökmüş bostanın bağın

               Gülşen bağlarına baykuşlar konmuş

               Köşk ü sarayların haraâba dönmüş

               Nice yuvaların ocağı sönmüş

               Çağlar hazin hazin Fırat ırmağın

               BIDIKOĞLU DESTANI

               

               Gelin kardaş müşavere edelim

               Biz de bu gece Kirmasti'ye girelim

               Siz dövüşün biz seyrini görelim

               Göremem seyrini dir Bıdıkoğlu

               ESNAF DESTANI

               Vardım çiftçi oldum cümleden akdem

               Yıllık ile tuttu beni bir âdem

               İçtiğim tarhana çorbası herdem

               Ağzım yaktım sıcak çorba içerken

               Nalband oldum, kırdım nalın çoğunu

               Bir katır nalladım dinle oyunu

               Meğer acemiymiş, bilmem huyunu

               Çenemi tepdirdim nalın sökerken

               İnsan Destanı

               Hilkatin sırrını bilmek isteyen

               Men-aref razıyla aynı raz olur

               Mahlukta hâlik’ı görmek isteyen

               Kendin görür gayre hiç bakmaz olur.

               Kimi zalim zulme dünyayı karır

               Kimisi adl ile âlemi bürür

               Kimi Peygamberin yolunca yürür

               Kimi cahil kimi pek yobaz olur.

               Atasözü Destanı

               Tut atalar sözünü kalbi selim ol

               Gönülden gönüle yol var demişler

               Gider yavuzluğun tab'ı halim ol

               Sert sirke kabına zarar demişler

               Çün bildin alçağa akmaktadır su

               Kamilin cahile nasiyhati bu

               İkrarını gözet olma abes-gü

               Birdir ikrar ile iman demişler

               Hayvan Destanı

               Gel vahş u tyuru beyan edelim

               Gör neler halk etmiş Bari Taala

               Her birin ismiyle ayan edelim

               Ayn-i ibret ile eyle temaşa

               Zor ü kuvvet düşer aslan şanına

               Ancak karakulak varır yanına

               Yüce taht kurup fil üstühanına

               Demir mıh kakarlar kar etmez asla

               Yirmi Beşte Bıyıkları Burulur

               Otuzunda Akan Sular Durulur

               Otuz Beşte Günahları Sorulur

               Yalana Karışmış İrfana Benzer

               Kırk Yaşında Gazel Dökülür Bağlar

               Kırk Beşinde Günahlarına Ağlar

               Ellisinde İnsanlara Bel Benzer

               Dağ Başına Çökmüş Dumana Benzer