Türk Edebiyatı Tarihi      

      Halk Edebiyatı       

         Divan Edebiyatı         

       Modern Türk Edebiyatı      

      Yazar ve Şairler      

       Edebi Sanatlar       

         Edebi Akımlar         

       Anlatım Türleri      

      100 Temel Eser      

      Kitap Tanıtımları       

        Düzyazı Türleri         

        Edebiyat Sözlüğü      

      Dünya Edebiyatı      

        Edebiyat Makaleleri      




      Şiir Nedir?      

     Şiir Türleri       

        Ölçü         

       Uyak ve Redif    

     Halk Şiiri      

       Divan Şiiri       

         Modern Şiir         

       Görüntülü Şiirler      

      Türkülü Hikayeler     




      Türkçenin Tarihi      

     Dil Makaleleri       

        Ses Bilgisi         

     Kelime    

       Cümle      

       Paragraf       

        Metin         

      Yazım ve Noktalama      

      Atasözleri     

        Deyimler         

      Sözlükler      




     Planlar      

     Yazılı Soruları       

       Türkçe Dersi         

       Dil ve Anlatım Dersi    

    Türk Edebiyatı Dersi      

       Kompozisyon       

        ÖSS         

      SBS      

      KPSS     

      Kültür-Edebiyat Kulübü    

      Belirli Gün ve Haftalar      



ÖSS ve ÖYS'DE ÇIKMIŞ EDEBİYAT SORULARI
Bölüm 4: Halk Edebiyatı

Şiir Bilgisi Nesir Bilgisi Edebi Sanatlar Halk Edebiyatı
Divan Edebiyatı Milli Edebiyat Batı Edebiyatı Edebi Akımlar
Tanzimat Edebiyatı

Servet-i FünunFecr-i Ati

Cumhuriyet Edebiyatı Karma Edebiyat Konuları

1.      “Sen sana ne sanırsan

          Ayruğa da onu san”

          diyerek daha XIII. yüzyılda hümanizmanın müjdecisi olan, bu yönünden ötürü de ölümünün 650. yıldönümünde UNESCO’ca bütün dünyada ve yurdumuzda anılan Türk şairi kimdir? (1974/ÖSYS)

A) Mevlana                                                                                                                                                  

B) Ahmet Yesevi

C) Hacı Bayram Veli                                                                           

D) Yunus Emre

E) Sultan Veled

 

2.      Şu iki parçayı okuyunuz:

I

Bir garip ölmüş diyeler

Üç günden sonra duyalar

Soğuk su ile yuyalar

Şöyle garip bencileyin

 

 

II

Ne yanar kimse bana ateş-i dilden özge

Ne açar kimse kapım bad-ı sabadan gayrı

          Bu iki parça arasındaki ortak yön, aşağıdakilerden hangisidir? (1974/ÖSYS)

A)      Kullanılan vezin

B)     Nazım birimi

C)     Halk edebiyatı ürünü oluşları

D)     İşlenilen tema

E)     Anlatılan biçimi

 

3.      “Şu dağlar olmasaydı,

          Çiçeği solmasaydı,

          Ölüm Allah’ın emri

          Ayrılık olmasaydı.”

          Yukarıdaki manide “şu dağlar” sözünün kullanılış nedeni aşağıdakilerden özellikle hangisi olabilir? (1978/ÖSYS)

A)      Dağların ölümü düşündürmüş olması

B)     Dağlarda çiçeklerin yetişmiş olması

C)     Dağların, düş gücünü kamçılamış olması

D)     Dağların sılaya ulaşmayı engelleyerek ayrılığa yol açmış olması.

E)     Nice garip kişilerin dağlarda yitip gitmiş olması

 

4.      “Bilmem ben kendime çekidüzen vermesini, derviş gibiyimdir.” cümlesinde yazar kendisi­ni dervişe benzetirken özellikle hangi yönünü vurgulamak istiyor? (1978/ÖSYS)

A)      Başkalarına aldırmayışını

B)     Giyim kuşamı önemsemeyişini

C)     Alçakgönüllülüğünü

D)     Tarikatçılığa özenişini

E)     Hoşgörülü oluşunu

 

5.      Aşağıdaki sözcük dizelerinden hangisi, tü­müyle halk edebiyatı ürünlerinin adlarıdır?

          (1980/ÖSYS)

A)      ağıt - şarkı - masal - tuyuğ

B)     türkü - mesnevi - koşma - mersiye - atasözü

C)     destan - mani - rubai - masal - şarkı

D)     şarkı - türkü - rubai - koçaklama - mani

E)     koçaklama - türkü - mani - masal - ağıt

 

6.      “Âşık, Türk Halk edebiyatında XV. yüzyılın başlarından bu yana beliren bir sanatçı tipidir. Bir yönüyle eski destan (epope) geleneğini sürdüren; ama başka bir yönüyle, adının belirt­tiği gibi ‘sevda şiirleri’ söylenen bir sanatçıdır.”

          Günümüzde yukarıdaki parçada belirtilen sanatçı tipinin bütün özelliklerini taşıyan kişilere rastlanmamaktadır.

          Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir? (1981/ÖSYS)

A)      Âşıklığın güç bir uğraş olması

B)     Günümüzde insanın şiire önem vermemesi

C)     Aydın sanatçıların, âşıkların görevini yüklenmiş olması

D)     Âşıkların işlediği konuların halkı ilgilendir­memesi

E)     Toplumsal yaşamın büyük ölçüde değişmesi

 

7.      Yüzyıllar boyunca Tekke şiirlerinin önderi sayılmış, şiirleriyle kafalara ve gönüllere Türkçe ile seslenmiştir. Tasavvuf akımını, taşkın ve gür lirizmi ile halka yansıtmıştır. Aruzla da şiirler yazmakla birlikte genellikle heceyi kullanmıştı. Bu şiirlerde kullanılan ana tema, Tanrı aşkı ve insan sevgisidir.

          Yukarıda özellikleri belirtilen şair kimdir?(1987/ÖSYS)

A)      Yunus Emre

B)     Yusuf Has Hacip

C)     Mevlana

D)     Sultan Veled

E)     Hacı Bayram Veli

 

8.      Aşağıdakilerden hangisi halk şairlerimizin ortak özellikleri arasında yer almaz?

          (1988/ÖSYS)

A)      Nazım birimi olarak dörtlüğü kullanmaları

B)     Aruzla yazanlar bulunmakla birlikte kullandıkları asıl ölçünün hece olması

C)     Şiirlerini, halk arasında kullanılan konuşma diliyle söylemeleri

D)     Şiirlerinde genellikle yarım kafiye kullanmaları

E)     Eserlerinde dini, mistik konuların yanı sıra devrin bazı sosyal olaylarını ele almaları

 

9.      Aşağıdakilerden hangisi Anonim Halk ede­biyatı ürünlerinden değildir? (1988/ÖSYS)

A) Mani                                                                                                    

B) Koşma                                                                             

C) Ninni

D) Ağıt                                                                                                     

E) Türkü

 

10.    Aşağıdakilerden hangisi, Halk edebiyatının özelliklerinden biri değildir? (1989/ÖSYS)

A)      Münacat, naat mesnevi, mersiye gibi ortak tür ve konuların kullanılması

B)     İslâmiyet’ten önceki Türk edebiyatı gele­neğini sürdüren sözlü bir edebiyat olması

C)     Şiirde hece ölçüsü ve yarım kafiye kullanılması

D)     Şiirlerin “saz şairi” ya da “âşık” denen şairlerce “bağlama” adı verilen bir sazla söylenmesi

E)     Düşünce ve duyguların dörder dizelik bentler biçiminde anlatılması

 

11.    Bir halk edebiyatı ürünü olan “mani” ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

          (1990/ÖSYS)

A)      Yazarları belli değildir.

B)     Kafiye düzeni a-a-b-a biçimindedir.

C)     Anlatılmak istenen duygu ya da düşünce son iki dizede bulunur.

D)     İlk iki dize, son iki dize ile yalnız ölçü ve kafiye bakımından ilgilidir.

E)     Yalnızca aşk konusu işlenir.

 

12.    Düzenleyicisi pek bilinmez, halkın sözlü geleneğinde oluşup gelir. Çağdan çağa ve yöreden yöreye içeriğinde olun biçiminde olsun değişikliklere bozulmalara, kırpılmalara uğrayabilir. Her zaman bir ezgiyle söylenir.

          Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir? (1991/ÖSYS)

A) Tuyuğ                                                                                

B) Şarkı                                                                                 

C) Türkü

D) Rubai                                                                                                 

E) Gazel

 

13.    Halk şiirimizin güçlü soluklu bir şairidir. Kendini yedi yaşından itibaren saza, söze, şiire ve tür­küye vererek dış dünyasının karanlığını, gönül dünyası ile aydınlatmıştır. Gönül sözüyle yazdı­ğı şiirlerinde birlik, beraberlik, yurt sevgisi, gü­zellik, gurbet, ayrılık duygularını dile getirmiştir.

          Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisidir? (1991/ÖSYS)

A)      Yunus Emre

B)     Pir Sultan Abdal

C)     Karacaoğlan

D)     Âşık Veysel

E)     Dadaloğlu

 

14.    Aşağıdaki dizelerin hangisi bir taşlamadan alınmış olabilir? (1992/ÖSYS)

A)      Ayna almış perçem düzer

         Zülfün tarayı tarayı

B)     Kırık çanağı yok ayran içecek

         Kahveye gelir de fincan beğenmez

C)     Eğil dağlar eğil üstünden aşam

         Yeni talim gelmiş varam alışam

D)     Güzel gitti diye pınar ağladı

         Acıdı yüreğim yandı pınara

E)     Avcılardan kaçmış ceylan misali

         Geçmiş dağdan dağa yoktur durağı

 

15.    Aşağıdakilerden hangisi Karagöz, Meddah ve Ortaoyunu gibi seyirlik halk oyunlarının ortak özelliklerinden biri değildir?

          (1992/ÖSYS)

A)      Göze ve kulağa seslenmeleri

B)     Güldürü öğesine yer vermeleri

C)     Şive taklitlerinden yararlanmaları

D)     Tek kişilik gösteri olmaları

E)     Sözlü tiyatro örneği olmaları

 

16.    Divan edebiyatındaki “gazel”in konu bakı­mından Halk edebiyatındaki benzeri aşağı­dakilerden hangisidir? (1992/ÖSYS)

A) Varsağı                                                           

B) Destan                                                             

C) Türkü

D) Koşma                                                                                                                

E) Nefes

 

17.    Bahçelerde gül gerek

          Güllere bülbül gerek

          Senin gibi güzele

          Bencileyin kul gerek

          Bu dörtlüğün nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? (1994/ÖSYS)

A) Divan                                                               

B) Varsağı                                                           

C) Destan

D) Koşma                                                                                                                

E) Mani

 

18.    Düzenleyicisi bilinmez, halkın geleneğinden oluşur. Çağdan çağa ve yöreden yöreye içeriğinde olun, biçiminde olsun değişikliklere uğrayabilir. Her zaman bir ezgiyle söylenir.

          Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir? (1995/ÖSYS)

A) Türkü                                                                                

B) Şarkı                                                                                 

C) Gazel

D) Mesnevi                                                                           

E) Koşma

 

19.    Onu Halk şairi saymak bir bakıma yanlıştır. Ama o, halka, halkın diliyle seslenmiş, halkın şairi olabilmiştir. Zaten başarısının sırlarından biri de budur. Hece ile söylediği şiirlerinden başka bir Divan oluşturacak kadar, aruzla yazılmış şiirleri de vardı. Yaşamı üzerine kesin bilgiler yoktur. Risaletü’n-Nushiye adlı mesne­visinin yazılış tarihinden yola çıkarak XIII. yüzyılda yaşadığı konusunda birleşilmiştir.

          Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakiler­den hangisidir? (1996/ÖSYS)

A)      Pir Sultan Abdal

B)     Hacı Bayram Veli

C)     Yunus Emre

D)     Mevlana Celaleddin Rumi

E)     Kaygusuz Abdal

 

20.    Halk hikayeleriyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? (1997/ÖSYS)

A)      Sevgi ve kahramanlık konuları işlenir.

B)     Kişiler gerçek yaşamdakilere yakındır.

C)     Oluşturdukları çağlardaki sosyal yapıyı ve iç mücadeleleri yansıtır.

D)     Anlatım tümüyle nesre dayalıdır.

E)     Anlatıcıları okur yazar, az çok kültürlü kişilerdir.

21.    Divan edebiyatında “hicviye” denilen alaylı yergi şiirinin Halk edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir? (1997/ÖSYS)

A) Koşma    B) Semai     C) Taşlama     D) Destan     E) Türkü

 

 

 

 

 


Cevaplar: 1-D 2-D 3-D 4-B 5-E 6-E 7-A 8-E 9-B 10-A 11-E 12-C

               13-D 14-B 15-D 16-D 17-E 18-A 19-C 20-D 21-C


 

 

 

 

 

 


Sinava Hazirlik

EDEBİ SANATLAR