Türk Edebiyatı Tarihi      

      Halk Edebiyatı       

         Divan Edebiyatı         

       Modern Türk Edebiyatı      

      Yazar ve Şairler      

       Edebi Sanatlar       

         Edebi Akımlar         

       Anlatım Türleri      

      100 Temel Eser      

      Kitap Tanıtımları       

        Düzyazı Türleri         

        Edebiyat Sözlüğü      

      Dünya Edebiyatı      

        Edebiyat Makaleleri      




      Şiir Nedir?      

     Şiir Türleri       

        Ölçü         

       Uyak ve Redif    

     Halk Şiiri      

       Divan Şiiri       

         Modern Şiir         

       Görüntülü Şiirler      

      Türkülü Hikayeler     




      Türkçenin Tarihi      

     Dil Makaleleri       

        Ses Bilgisi         

     Kelime    

       Cümle      

       Paragraf       

        Metin         

      Yazım ve Noktalama      

      Atasözleri     

        Deyimler         

      Sözlükler      




     Planlar      

     Yazılı Soruları       

       Türkçe Dersi         

       Dil ve Anlatım Dersi    

    Türk Edebiyatı Dersi      

       Kompozisyon       

        ÖSS         

      SBS      

      KPSS     

      Kültür-Edebiyat Kulübü    

      Belirli Gün ve Haftalar      



DİVAN EDEBİYATINDA DÜZYAZI

Bilindiği üzere Divan edebiyatı temelde şiir türünde gelişmiş bir edebiyat devridir. Ancak bu demek değildir ki Divan edebiyatında sadece şiir türüne örnekler verilmiştir. Şiirle birlikte birçok sanatçı düzyazı alanında da önemli eserler vermişlerdir. Fakat bu eserler divan şiirinin gölgesinde kalmışlardır.

Divan nesrinin temel özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:

-Divan edebiyatında nesir, şiirin gölgesinde kalmış; ikinci plandadır.

-Düzyazıya inşa, düzyazıyla uğraşanlara da münşi denilmiştir. Düzyazı şeklindeki eserlere de münşeat adı verilmiştir.

-Sanatlı söyleyişe sahip olan düzyazılarda tıpkı şiirde olduğu gibi, düşünceyi dile getirmekten çok onu güzel bir şekilde ifade etmek önemlidir.

-Bazı düzyazılarda ise sanat kaygısından çok düşüce ve bilgi ön plana çıkmıştır.

-Genellikle uzun cümleler kullanılmıştır.

-Süslü nesirde seci denilen iç uyak kullanılmıştır.

-Bu nesirde Türkçe cümle yapısına dokunulmamıştır. Cümlede özne-tümleç-yüklem dizisi korunmuştur. Yalnız cümlenin yapısı Farsça ve Arapça tamlamalar, yabancı fiil çekimleri, ön ve son ekleri katılmıştır.


-Noktalama işaretleri kullanılmamıştır.

-Divan nesrinde en çok tezkire, tarih, seyahatname, mektup gibi türlerde örnekler verilmiştir.

-Divan nesri üç bölümde incelenebilir:

Sade Nesir:

Halka yönelik eserlerde görülen sade nesir, kolay anlaşılır olmayı esas almıştır. Din tasavvuf, tarih ve ahlak kitaplarında sade nesir kullanılmıştır. Evliya Çelebi'nin Seyahatname'si, mercimek Ahmed'in kabusnames'si, Kul Mesut'un Kelile ve Dimne çevirisi ile Katip Çelebi'nin bazı eserleri sade nesir örnekleridir.

Orta Nesir:

Sade ve süslü nesirin özelliklerini bir arada taşıyan nesir türüdür. Tarih kitaplarında, tezkirelerde ve vakanüvislerin eserlerinde orta nesre rastlamak mümkündür. Genellikle tarih kitaplarında bu düzyazı türü görülür. Osmanlılar zamanında tarihçilik,”vakanüvis” adı altında yürütülen bir tür memurluktu. Sarayda görevlendirilen vakanüvisler, önemli önemsiz her olayı günü gününe notlar halinde yazarlardı. Bu eserler, olay anlatımına dayalı olduğundan, bilimsel tarih anlayışıyla bağdaşmaz. Divan döneminin başlıca tarihçileri arasında Aşıkpaşazade ,Ali, Ebülgazi Bahadır Han,Naima, Peçevi, Mütercim Asım sayılabilir.


Süslü Nesir:

Düşüncenin ikinci plana atıldığı, ustaca söz söylemenin, sanatlı anlatımın ön plana çıktığı bir nesirdir. Süslü nesirde secilere yer verilmiş, şiirsel bir dil kullanılmıştır. Sinan Paşa'nın Tazarruname'si süslü nesrin önemli bir örneğidir. 16. ve 17. yüzyılda Veysi ve Nergisi süslü nesrin temsilcileridir.


Sinava Hazirlik